Datça-Bozburun ÖÇK Bölgesi


Bölge, Muğla ili, Datça ve Marmaris ilçeleri ve bunlara bağlı 2 belde 17 köyden oluşmaktadır. Datça İlçesi; Muğla ilinin Güney Batında kuzeyde Gökova Körfezi güneyde Hisarönü Körfezi arasında batıya Ege ve Akdeniz’e doğru 70 km’lik uzantısı olan bir arazi yapısına sahiptir. Datça İlçesinin 1997 yılı nüfus sayımına göre toplam nüfusu 11802 kişidir. Bunun 6129 kişisi kentsel kesimde 5673 kişisi de kırsal kesimde yaşamaktadır. Alanda mevcut doğal değerlerin yanı sıra yüksek peyzaj değerine sahip olması, tarımın kısıtlı alanda yapılması nedeni ile nispeten doğaya uyumlu bir konumda bulunması bölgenin arkeolojik ve kültürel değerlerin yüksek olması bölgenin önemini artırmaktadır. 1.441,39 km2’lik alana sahip olan Datça-Bozburun ÖÇK Bölgesi, 22.10.1990 tarih ve 90/1117 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit ve ilan edilmiştir.

Datça yarımadasının güney kısmında yer alan Gebekum kumul alanı, bitki örtüsü ile birlikte hassa bir alanı oluşturur. Maedicago marina, Eryngium maritmum, Euphorbia paralias, Pancratium maritmum ve Alkanna tinctoria Gebekumdaki baskın türlerdir. Genbekum dışında; benzer özellik gösteren Kızılbağ, Eksera, Hisarönü Çubucak, İnbükü, Karabük Burnu, Periliköşk, Hayıtbükü, Mesudiye, Hisarönü Kocakür, Söğüt bölgelerinde bulunan kumul alanlar da benzeri hassaslığa sahiptir.

Orman vejetasyonu; Pinus buritia’nın (Kızılçam) yaygın dominant olduğu alanlardan ibarettir. Bozulmamış kızılçam ormanları hassaslık yönünden öneme sahiptir. Kuzey-batıda Arbutus andrachne (Sandal ağacı) yine bozulmamış koruluklar oluşturmaktadır. Değirmen Bükü’ndeCupressus sempervirens (servi) kayalık vadi yamaçlarında yayılış göstermektedir. Bu tür Sındı köyü çevresinde ve Bozburun Yarımadasında İçmeler-Bakırköy arasında yer yer saf topluluklar halindedir.

Phoenix theophrasti (Datça Hurması) vadi tabanlarında bulunmaktadır. Çok sınırlı yayılışa sahip olan bu tür kuzeyde Eksera Deresi yamaçlarında ve güney kıyı kesiminde Azganak Tepe, Karacahapibaşı, Yarımcabaşı Tepe, Kovalıca Tepe, Tanışman Tepe, Lindasbaşı Tepe, Andızcıl Tepe civarında yayılış göstermektedir. Yörede endemik olarak bulunan Liquidambar orientalis (Sığla ağacı) mevsimlik dere yatakları ile vadi içerilerinde görülür.

Datça-Bozburun, Hirunda rustica (kır kırlangıcı), H. Daurica (kızılsırtlı kırlangıç), Merops apiaster (arı kuşu), Apus apus (Karasağan) ve Apus melba (Akkaranlı Sağan) türlerinin göç yolları üzerinde bulunmaktadır. Yarımada bu yönü ile önemlidir. Diğer yandan Falco elenoroae (Karadoğan), F. Pereginus (gökdoğan), F. Naumanni (küçük kerkenez), Hieraetus fasciatus (tavşancıl), Larus audoinii (ada martsı) ve Phalacrocorax aristotelis desmarestii (tepeli karabatak) Datça-Bozburun olmak üzere yöredeki önemli kuş türleridir. Monachus monachus (Akdeniz foku) Datça Yarımadası civarında yayılışa sahiptir. Kocadağda bulunan Capra aegagrus (yaban keçisi) Türkiye için en batıdaki yayılışa sahiptir. Lutra lutra (su samuru) Hisarönünde yayılış göstermektedir. Liquidambar orientalis (sığla ağacı) relik endemik olması Phoenix theophrasti (Datça hurması) çok sınırlı yayılış göstermesi nedeni ile özel öneme sahiptir.